Postępowania zmierzające do wyboru wykonawcy zamówienia publicznego, co do zasady, są jawne. Oznacza to, że pełny dostęp do dokumentacji postępowania mają nie tylko wykonawcy oraz – co oczywiste – zamawiający i kontrolujący prawidłowość stosowania przepisów Prawa zamówień publicznych, ale właściwie wszyscy, chociażby w trybie dostępu do informacji publicznej. Niekiedy natomiast zdarza się, że wykonawcy zawierają w składanych przez siebie dokumentach tajemnice swojego przedsiębiorstwa. Ich skuteczne zastrzeżenie pozostaje jedynym środkiem do ochrony ich poufności. Jakie warunki musi spełnić wykonawca, aby takie zastrzeżenie przyniosło skutek?

Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa

Na gruncie Prawa zamówień publicznych obowiązuje zakaz ujawniania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, rozumianą zgodnie z przepisami ustawy z dnia z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – pod warunkiem jednak, że i wykonawca, wraz z przekazaniem takich informacji, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Tym samym dane stanowiące tajemnice przedsiębiorstwa nie są zastrzegane automatycznie, a co za tym idzie zamawiający nie narusza prawa ujawniając informacje przekazane mu przez wykonawcę, co do których ten nie podjął właściwych działań zmierzających do ich zastrzeżenia.

Działania te muszą mieć dwojaki charakter:

• zastrzeżenie, że nie mogą być one udostępniane
• wykazanie, iż wskazane przez wykonawcę informacje faktycznie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

Zamawiający zawsze musi zbadać, czy wykonawca poprawnie wykonał powyższe obowiązki.

Tajemnica przedsiębiorstwa – co to takiego?

Na mocy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

Co prawda w przedmiotowej definicji ustawodawca zawarł szereg określeń o charakterze ocennym, to jednak tajemnica przedsiębiorstwa jest kategorią obiektywną. Wykonawca nie ma więc pełnej swobody decydowania o tym, które z informacji stanowią taką tajemnicę, a które nie. Dodatkowo, na co wskazała Krajowa Izba Odwoławcza m.in. w wyroku z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt KIO 10/24, wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego powinni liczyć się z tym, iż ich oferty co do zasady będą jawne, w szczególności w zakresie, w jakim będą podlegały ocenie co do spełnienia warunków udziału w postępowaniu, zgodności oferowanego świadczenia z wymaganiami zamawiającego, kalkulacji ceny oferty oraz w ramach kryteriów oceny ofert.

Czy można zastrzec całość dokumentu?

W toku prowadzenia postępowań określonych w Prawie zamówień publicznych można spotkać się z praktyką polegającą na próbie zastrzegania przez wykonawców całości ofert i dołączanych do nich dokumentów, a także ewentualnych wyjaśnień składanych zamawiającemu w toku badania przez niego ofert, np. w zakresie rażąco niskiej ceny. Praktyka ta jest jednoznacznie odrzucana przez Krajową Izbę Odwoławczą, która podnosi, iż uprawnienie do zastrzeżenia określonych informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa nie może być traktowane przez wykonawców jako narzędzie mające na celu uniemożliwienie pozostałym uczestnikom postępowania zapoznania się z treścią konkurencyjnych ofert i dokumentów, a jedynie winno być ograniczone do wypadków zaistnienia rzeczywistego zagrożenia uzasadnionych interesów i narażenia na szkodę w wyniku możliwości upowszechnienia określonych informacji (wyrok KIO z dnia 20 lutego 2026 r., sygn. akt KIO 5982/25).