W tym wpisie porozmawiajmy o zasadzie publikacji kwoty, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. Obowiązek podania do publicznej wiadomości kwoty, jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia nie ma jedynie technicznego charakteru. Służy on realizacji podstawowych zasad zamówień publicznych i ma przy tym chronić wykonawców przed arbitralnym unieważnianiem postępowań z powołaniem się na brak środków niezbędnych do sfinansowania zamówienia. Dlatego przyjmuje się, że raz opublikowanej kwoty nie wolno zmieniać. W praktyce może to rodzić poważne problemy, przykładowo, gdy zamawiający po prostu pomyli się przy publikacji.

Termin publikacji kwoty

Zgodnie z art. 222 ust. 4 Prawa zamówień publicznych zamawiający, najpóźniej przed otwarciem ofert, udostępnia na stronie internetowej prowadzonego postępowania informację o kwocie, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. Jest to termin maksymalny, co oznacza, iż nic nie stoi na przeszkodzie, aby zamawiający opublikował tę informację wcześniej. Jednak w doktrynie spornym jest, kiedy najwcześniej taka publikacja może nastąpić.

Najczęściej spotykaną w praktyce praktyką pozostaje opublikowanie kwoty, jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia pomiędzy upływem terminu składania ofert, a ich otwarciem. Zwolennicy tego rozwiązania argumentują m.in., że dzięki temu wykonawcy nie sugerują się możliwościami finansowymi zamawiającego, ale kalkulują swoje oferty jedynie w odniesieniu do realiów rynkowych.

Jednak z brzmienia przepisów Prawa zamówień publicznych nie wynika żaden najwcześniejszy termin, w którym do omawianej tu publikacji może dojść. Równie dobrze więc zamawiający może od razu po rozpoczęciu postępowania podać tę kwotę. Dopuszcza się również jej ujawnienie podczas trwania procedury – w tym np. w odpowiedzi na pytania wykonawców. Zwolennicy wczesnej publikacji kwoty, jaką zamawiający chce przeznaczyć na wykonanie zamówienia podnoszą, że pozwala to uniknąć wykonawcom niezainteresowanym podjęciem się realizacji umowy za zakładane pieniędzy spędzania czasu na przygotowywaniu oferty.

Znaczenie publikacji kwoty przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia

Bez względu na to, w jakim dokładnie momencie zamawiający zdecyduje się na publikację kwoty przeznaczanej na wykonanie zamówienia – oczywiście, byle nie uczynił tego po otwarciu ofert – podstawowym celem tej operacji pozostaje zapewnienie jawności, przejrzystości i równego traktowania wykonawców. Trzeba w tym kontekście przypomnieć, że zamawiający unieważnia postępowanie, jeżeli cena lub koszt najkorzystniejszej oferty lub oferta z najniższą ceną przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, chyba że zamawiający może zwiększyć tę kwotę do ceny lub kosztu najkorzystniejszej oferty. Stąd, gdyby zamawiający nie podzielił się informacją o tym, jaką kwotę chce przeznaczyć na zamówienie, to zyskiwałby praktycznie nieograniczone możliwości unieważniania postępowań.

Dlatego zaniechanie czy błędne opublikowanie wspomnianej kwoty stanowi wadę kwalifikowaną, otwierającą wykonawcom możliwość skutecznego sięgnięcia po środki ochrony prawnej, w pierwszej kolejności zaś po odwołanie do KIO.

Czy opublikowaną kwotę można zmienić?

Bardzo ważnym zagadnieniem pozostaje zakaz modyfikowania raz opublikowanej kwoty. Co prawda wydaje się w pełni jasne, że zamawiający może się po prostu pomylić i podać przez swój błąd inną kwotę niż ta, którą rzeczywiście zamierza przeznaczyć na wykonanie zamówienia. Niestety Krajowa Izba niekiedy podchodzi do tego problemu w sposób zbyt restrykcyjny, z góry zakładając, że w żadnym przypadku sprostowanie przedmiotowej kwoty nie jest dopuszczalne. Tymczasem zaś nierzadko są to po prostu zwykłe omyłki pisarskie, np. pominięcie jednego zera. W takich wypadkach sprostowanie wydaje się dopuszczalne – byleby czynność ta nie wzbudzała żadnych podejrzeń o celowe zaniżanie wartości zamówienia, aby unieważnić postępowanie.