Osiągnięcie wysokiego poziomu jakości realizacji zamówienia publicznego wymaga ścisłej współpracy pomiędzy zamawiającym a wykonawcą. Jednak z praktycznego punktu widzenia wiele najważniejszych kwestii, wprost wpływających na wykonanie umowy, rozstrzyga się na etapie postępowania zmierzającego do wyboru wykonawcy. Tu z kolei zamawiający rzadko decydują się na prowadzenie negocjacji z wykonawcami. Tymczasem w niektórych rodzajach procedur są one wręcz niezbędne. W jaki sposób zamawiający może negocjować z wykonawcą w ramach dialogu konkurencyjnego? Czym w ogóle charakteryzuje się to postępowanie i kiedy można z niego skorzystać?
Specyfika dialogu konkurencyjnego
Dialog konkurencyjny – stosownie do treści art. 169 Prawa zamówień publicznych – to tryb udzielenia zamówienia, w którym w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu mogą składać wszyscy zainteresowani wykonawcy. Zamawiający prowadzi dialog z zaproszonymi do udziału w dialogu wykonawcami w zakresie zaproponowanych przez nich rozwiązań, po zakończeniu którego zaprasza ich do składania ofert. Jednocześnie zamawiający nie może swobodnie, wyłącznie na podstawie swojej decyzji, skorzystać z tego trybu.
Przesłanki zastosowania dialogu konkurencyjnego są takie same, jak w przypadku negocjacji z ogłoszeniem. Stąd w grę wchodzi tu pięć przypadków:
- rozwiązania dostępne na rynku nie mogą zaspokoić, bez ich dostosowania, potrzeb zamawiającego;
- roboty budowlane, dostawy lub usługi obejmują rozwiązania projektowe lub innowacyjne;
- zamówienie nie może zostać udzielone bez wcześniejszych negocjacji z uwagi na szczególne okoliczności dotyczące jego charakteru, stopnia złożoności lub uwarunkowań prawnych lub finansowych, lub z uwagi na ryzyko związane z robotami budowlanymi, dostawami lub usługami;
- zamawiający nie może opisać przedmiotu zamówienia w wystarczająco precyzyjny sposób;
- w postępowaniu prowadzonym uprzednio w trybie przetargu nieograniczonego lub przetargu ograniczonego wszystkie wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zostały odrzucone na podstawie art. 146 ust. 1 lub wszystkie oferty zostały odrzucone na podstawie art. 226 ust. 1, lub zamawiający unieważnił postępowanie na podstawie art. 255 pkt 3.
Katalog ten ma zamknięty charakter, a więc nie można go rozszerzać inaczej niż w drodze zmian przepisów p.z.p. Z pewnością leży to poza kompetencjami zamawiającego. Natomiast zawsze wtedy, gdy jest to dopuszczalne, warto rozważyć sięgnięcie po dialog konkurencyjny. Zwłaszcza ze względu na znaczną elastyczność tej procedury, pozwalającej na prowadzenie negocjacji z wykonawcą nawet na bardzo zaawansowanym etapie jej trwania.
Negocjacje zamawiającego z wykonawcą
Zgodnie z art. 188 p.z.p. zamawiający przed wyborem najkorzystniejszej oferty może, w celu potwierdzenia zobowiązań finansowych lub innych warunków zawartych w ofercie, negocjować z wykonawcą, którego oferta została najwyżej oceniona, ostateczne warunki umowy, o ile nie skutkuje to zmianami istotnych elementów oferty lub zmianami potrzeb i wymagań określonych w ogłoszeniu o zamówieniu lub w opisie potrzeb i wymagań ani nie prowadzi do zakłócenia konkurencji lub nierównego traktowania wykonawców.
Biorąc pod uwagę ogólne regulacje obowiązujące w zamówieniach publicznych, dotyczące „związania” treścią złożonej oferty, powyższa regulacja zupełnie od nich odbiega. Standardowo w procedurach związanych z wyborem wykonawcy zamówienia publicznego wykluczone jest jakiekolwiek modyfikowanie złożonej oferty. Zamawiający może żądać od wykonawcy co najwyżej wyjaśnień jej treści.
W tym kontekście partnerstwo innowacyjne jawni się jako wręcz niezwykle elastyczna procedura. Na mocy powołanego powyżej przepisu – jak standardowo przyjmuje się w doktrynie – dopuszczalne są negocjacje jedynie takich postanowień umowy, które nie miały wpływu na jej wybór. Stąd na tym etapie nie powinno się negocjować m.in. ceny oraz cech i parametrów punktowanych w ramach kryteriów oceny ofert.